LITERATURA

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Piktograficzne początki

Email Drukuj PDF

 

Ludzie od zawsze chcieli się porozumiewać – artykułować emocje, wyrażać myśli, przekazywać swoje historie, swoje doświadczenia i wiedzę. Początkowo – działo się to za pośrednictwem prymitywnych malunków, rycin i gestów. Wraz z rozwojem ludzkości, udoskonaleniem narzędzi, odkryciem nowych materiałów i takich też możliwości – komunikacja ewoluowała, przekształcając się w słowa i ich naturalną konsekwencję, czyli pismo.

Pismo, używane chociażby do wydruku współczesnych książek - jest systemem umownych znaków, za pomocą których można utrwalić język mówiony. Najczęściej, opieramy się na dźwiękach, dobierając do nich znaki odpowiedzialne za zapis artykułowanej fonetyki. Drugim, popularnym systemem uwieczniania myśli za pomocą znaków pisanych - jest system znaczeniowy, którego dobitnym przykładem są popularne, budzące jednoznaczne skojarzenia symbole. To te ostatnie, są tak naprawdę bezpośrednim nawiązaniem do początków pisma. Żeby to zrozumieć – wystarczy spojrzeć na staroegipskie hieroglify, w których do każdego symbolu – dopasowane zostało konkretne, zrozumiałe dla wszystkich odbiorców znaczenie. Te stosunkowo proste sygnały wizualne, były sposobem na wyrażanie komunikatów, przekazywanie wiadomości, formułowanie myśli tak, by sens wypowiedzi został zrozumiany przez osoby, do których miał dotrzeć. Jeszcze starszym niż staroegipski przykładem są petoglify, czyli rysunki naskalne, które stosowane przez pierwotne wspólnoty – pełniły funkcję drogowskazów, informatorów czy ostrzeżeń.

Pismo piktograficzne uznawane jest za najstarszy system piśmienniczy, który pojawił się już w IV tysiącleciu przed naszą erą. Poza funkcją czysto informacyjną – rysunki symbolizujące osoby, zwierzęta czy przedmioty, stanowiły sposób na przedstawienie i oswojenie rzeczywistości. Prostota malunków była jednocześnie - zrozumiała dla wszystkich odbiorców, ale i bardzo ograniczająca. Przy pomocy podstawowych znaczeń, niemożliwym było bowiem przedstawienie bardziej skomplikowanych, złożonych treści.

 

Oprócz wspomnianych już malunków naskalnych (choćby tych z jaskini Altamira, nazywanej także „ paleolityczną Kaplicą Sykstyńską”), najbardziej charakterystyczną odmianą pisma obrazkowego są wspomniane już hieroglify. „Święte znaki” są oficjalnie uznawane za najstarszy, bo datowany na trzecie tysiąclecie przed naszą erą rodzaj pisma starożytnego Egiptu. I mimo, że szybkie czytanie hieroglifów może wydawać się niemożliwym do wykonania, to trzeba pamiętać, że i te znaki wykształciły się z pierwotnych piktogramów. W szczytowym okresie rozwoju, system hieroglifów posiadał 800 znaków, którymi można było swobodnie przekazywać nawet najbardziej złożone, najbardziej zawiłe treści. Co ciekawe, hieroglify nie miały określonego charakteru, bo część z nich wyrażała konkretne dźwięki mowy, a inne z kolei – przedstawiały znaczenie wybranych pojęć. Zapisywane początkowo w dowolnych – pionowych lub poziomych – rzędach, pismo hieroglificzne ewoluowało, zyskując na dostępności. Wspomniany rozwój polegał głównie na uproszczeniu form zapisu tak, by znaki graficzne mogły być używane na co dzień, nie tylko przez najwyższe warstwy społeczne. Tak zaczęła się popularyzacja pisma, które na fali rozwoju – doczekało się kolejnych odmian.


Obrazy nowoczesne

Poprawiony: piątek, 27 stycznia 2012 23:19